Diyabet Farkındalığı

الكاتب: furkan.zengin | تاريخ: ١٧ سبتمبر ٢٠٢٦

Danışman Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Gökçe Nur Say

Tıp Öğrencisi: Fatma Nur Temur

Ekip Üyeleri: Amirhossein Khoshvaght, Dilara Koca, Hülya Sıla Yanık, Komeil Sharifzadeh Omam, Kutay Efe, Mahdi Namvaran, Muhammad Husam Saber, Sudenaz Berra Şirin, Tarık Asiltürk, Zeynep Rana Güner, Zümra Buzdan

Amaç: Proje, altıncı sınıf öğrencilerinde diyabet farkındalığı oluşturmayı, diyabetin temel özelliklerini yaş grubuna uygun biçimde açıklamayı, sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitenin önemini vurgulamayı ve diyabetli bireylere yönelik empati geliştirmeyi amaçlayan yerel düzeyde bir eğitim ve sağlık projesidir. Çocukluk çağı obezitesindeki artışla birlikte Tip 2 diyabet riski daha küçük yaşlara inmekle birlikte ayrıca Tip 1 diyabetli akranlara yönelik bilgi eksikliğinden kaynaklanan yanlış tutum, dışlama veya akran zorbalığı gibi durumlar görülebilmektedir. Bu nedenle proje, erken yaşta sağlıklı yaşam bilinci kazandırmayı ve diyabetli bireylere yönelik stigmanın azaltılmasına katkı sağlamayı hedeflemiştir.

Süreç: Proje süreci hazırlık ve uygulama aşamalarından oluşmuştur. Hazırlık döneminde 25 Aralık–26 Mart tarihleri arasında üç temel çalışma yürütülmüştür: ilk ekip toplantısında okulda diyabet farkındalığı eğitimi için ön planlama yapılmış ve görev dağılımı gerçekleştirilmiş; 13 Şubat’ta kermes odaklı toplantı düzenlenmiş, eğitimde kullanılacak poster ve sunumlar revize edilmiş, 6. sınıf gruplarının bölüşümü tamamlanmıştır; 26 Mart’ta ise uygulama gününe ilişkin etkinlik planı son hâline getirilmiştir. 3 Nisan’daki uygulama gününde öğrencilere diyabet farkındalığına yönelik interaktif bir sunum yapılmış; diyabetin ne olduğu, Tip 1 ve Tip 2 diyabet farkı, şekerli içeceklerdeki şeker miktarı, sağlıklı yaşam önerileri ve soru-cevap bölümleriyle eğitim tamamlanmıştır.

Sonuç: Proje, belirlenen amaçlara büyük ölçüde ulaşmış ve planlanan çıktılar tamamen gerçekleştirilmiştir. Başlangıçta 120 öğrenciye ulaşılması hedeflenmiş, uygulamada 113 öğrenciye ulaşılmıştır; bu oran hedefin %94’üne karşılık gelmektedir. Etkinlik 60 dakika olarak planlanmış, 50 dakikada tamamlanmış; bir etkinlik gerçekleştirilmiş ve hazırlanan iki materyalin tamamı uygulamada kullanılmıştır. Öğrencilerin interaktif soru-cevap bölümündeki doğru yanıtları ve sözlü geri bildirimleri, diyabet, sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve şekerli gıda tüketimi konusunda farkındalık artışı sağlandığını göstermiştir. Proje, tıp öğrencileri açısından karmaşık tıbbi bilgileri çocukların anlayabileceği sade bir dile dönüştürme, topluluk önünde konuşma, ekip çalışması, saha deneyimi ve koruyucu hekimlik bilinci geliştirme açısından önemli kazanımlar sağlamıştır. Kurumsal açıdan ise OMÜ Tıp Fakültesi’nin toplumsal katkı misyonunu desteklemiş, yerel okul ile iş birliğini güçlendirmiş ve gelecekteki koruyucu sağlık projeleri için sürdürülebilir bir zemin oluşturmuştur. Gelecek uygulamalar için eğitimlerin her yıl 6. sınıf öğrencilerine düzenli olarak verilmesi, içeriklerin dijital arşivlenmesi, ön test–son test uygulamasının standartlaştırılması, veli iletişim grupları aracılığıyla dijital materyallerin paylaşılması, soru-cevap ve pekiştirme oyunlarına daha fazla zaman ayrılması ve broşür/sticker gibi öğrencilerin eve götürebileceği materyallerin eklenmesi önerilmektedir.