Danışman Öğretim Üyesi: Doç. Dr. Kağan Karabulut
Tıp Öğrencisi: Saad Ahmadi
Ekip Üyeleri: Ahmed Elali, Ahmed M.A. Alnahhal, Aylin Bagheri Sales, Aylin Dertli, Elahe Salek Kurabbaslu, Fatih Ateşalp, İbrahim Şerif, Mahmoud Ahmed Mahmoud Abdah, Muhammed Ali Karadağ, Musacan Çakı, Nisanur Bayrak, Zeynep İkbal Dirican
Amaç: “Hayat Vermek Senin Elinde / Organ Bağışı” projesi, Türkiye’de organ bağışı bekleyen hasta sayısının yüksekliği ve kadavra bağışı oranlarının yetersizliği temelinde, üniversite öğrencileri ve çalışanları arasında organ bağışı farkındalığını artırmak ve organ bağışı başvurularını teşvik etmek amacıyla yürütülmüştür. Türkiye’de organ nakillerinin büyük bölümü canlı vericiden yapılmasına karşın gelişmiş ülkelerde kadavra bağışı daha yaygın olup; kadavra bağışındaki yetersizlik özellikle kalp, akciğer ve pankreas gibi canlı vericiden alınamayan organlar açısından önemli bir sorundur. Bu doğrultuda proje, kadavra bağışına ilişkin bilgi eksikliklerini azaltmayı, organ bağışı sürecini görünür kılmayı ve somut olarak 50 organ bağışı toplamayı hedeflemiştir.
Süreç: Proje süreci 25 Aralık’ta yapılan ilk toplantı ile başlamış; ekip, OMÜ Hastanesi Organ Nakil Koordinatörlüğü’nden organ bağışı süreci hakkında eğitim almış, ardından görev dağılımı yapılarak broşür, afiş, video ve stant materyalleri hazırlanmıştır. Öneri formunda hazırlık süreci; proje ekibinin seçimi, tanışma toplantısı, görev dağılımı, broşür/afiş hazırlanması ve stant hazırlıkları olarak planlanmıştır. Uygulama aşamasında OMÜ’nün farklı fakültelerine afişler asılmış, OMÜ Yaşam Merkezi’nde ve çeşitli öğrenci kongreleri ile sempozyumlarda stantlar açılmış, katılımcılara organ bağışı ve e-Nabız üzerinden organ bağışı yapma süreci anlatılmıştır. Ayrıca sosyal medya üzerinden bilgilendirici videolar paylaşılmış ve yaklaşık 100 tıp öğrencisinin organ bağışı konusundaki bilgi ve tutumlarını değerlendirmeye yönelik anket uygulanmıştır.
Sonuç: Proje, belirlenen amaçlara tam olarak ulaşmış, planlanan çıktıların ise çoğu gerçekleştirilmiştir. Somut hedef olarak 50 organ bağışı planlanmış, 32 bağış toplanmış; farkındalık açısından ise 100 kişilik soyut hedefin üzerine çıkılarak 115 kişiye ulaşılmıştır. Üç stant açılması planlanırken dört stant açılmış; bir broşür, bir afiş ve bir video hedeflenmesine karşın bir broşür, yedi afiş ve iki video hazırlanarak materyal çıktısı hedefin oldukça üzerine çıkmıştır. Katılımcı memnuniyeti çok yüksek değerlendirilmiş; stantların farkındalık yaratma etkisi 10 üzerinden 8, ekip üyelerinin tutum ve yaklaşımı ise 10 üzerinden 9,5 ortalama ile değerlendirilmiştir. Raporda yer alan görsellerde, tıp öğrencilerinin organ bağışının yasal süreci ve organ bağışı yapma niyetine ilişkin bilgi/tutumlarını gösteren anket sonuçları da sunulmuş; bu bulgular projenin yalnızca bağış toplamaya değil, bilgi eksikliklerini ve kararsızlıkları görünür kılmaya da katkı sağladığını göstermiştir. Genel olarak proje, organ bağışı konusunda üniversite öğrencileri ve toplumda farkındalık oluşturmuş, OMÜ Tıp Fakültesi’nin toplum sağlığı ve sosyal sorumluluk misyonunu desteklemiş, öğrenciler açısından ekip çalışması, iletişim, saha deneyimi ve sağlık eğitimi becerilerini geliştirmiştir. Gelecek dönemlerde Organ Nakil Koordinatörlüğü ve Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle daha kapsamlı stant çalışmaları, okul sunumları, organ nakli ve transplantasyon sempozyumu gibi etkinliklerle projenin farklı fakülte ve kurumlara yaygınlaştırılması önerilmektedir.
