Danışman Öğretim Üyesi: Dr. Öğr. Üyesi Baki Doğan
Tıp Öğrencisi: Edip Enes Çınar
Ekip Üyeleri: Abdullah Salama, Ahmed Zeyad Abdulqader Al-Mosuli, Bilal Hariri, Celal Ebu Kem, Eymen Aslan, Hüseyin Berkay Artuç, Melih Abdulkerim Atabaş, Mohammed Mustafa M Ridha Al Salihi, Yağmur Değirmenderesi, Yassir Ammar Ali Gertani, Yousef Moustafa Hamadeh
Amaç: “İnmede Erken Tanı – Erken Yaşam” projesi, toplumda inme farkındalığını artırmak, inme belirtilerinin erken tanınmasını sağlamak ve akut inmede hızlı 112 başvurusunun yaşam kaybı ve sakatlığı azaltmadaki önemini görünür kılmak amacıyla yürütülmüştür. İnme dünyada ve Türkiye’de önemli ölüm ve engellilik nedenlerinden biri olup, Samsun’da da yıllık yeni inme vakaları ve inme ilişkili ölümler açısından önemli bir halk sağlığı yükü oluşturmaktadır. Bu nedenle proje, “İnme: Erken Fark Et, Hemen Hareket Et” sloganıyla FAST-BEYİN belirtilerinin toplumda bilinirliğini artırmayı, hipertansiyon farkındalık taraması yapmayı ve yüz yüze eğitim ile sosyal medya aracılığıyla geniş kitlelere ulaşmayı hedeflemiştir.
Süreç: Proje, Dr. Öğr. Üyesi Baki Doğan koordinatörlüğünde ve Edip Enes Çınar yürütücülüğünde planlanmış; hazırlık aşamasında literatür taraması yapılmış, Samsun’a özgü inme verileri değerlendirilmiş ve FAST-BEYİN posterleri ile eğitim materyalleri hazırlanmıştır. Uygulama aşamasında 17 Şubat–2 Nisan 2026 tarihleri arasında üniversite yerleşkesi ve belirlenen saha noktalarında farkındalık stantları kurulmuş; yüz yüze bilgilendirme, hipertansiyon taraması ve sosyal medya kampanyaları yürütülmüştür. Eğitimlerde yüzde kayma, konuşma bozukluğu, kol/bacak güç kaybı ve görme bozukluğu gibi inme belirtileri FAST-BEYİN yaklaşımıyla anlatılmış; katılımcılara inme şüphesinde özel araç yerine 112 ambulansının aranması gerektiği vurgulanmıştır. 4 Nisan 2026’da saha verileri ve anket sonuçları analiz edilerek proje raporu hazırlanmıştır.
Sonuç: Proje, belirlenen amaçlara tam olarak ulaşmış; hedeflenen 100 kişinin üzerinde katılımcıya yüz yüze ulaşılmış, 100’den fazla kişiye hipertansiyon taraması yapılmış ve sosyal medya aracılığıyla 1000’den fazla kişiye erişilmiştir. Bilgilendirme etkinliği sayısı planlananın altında kalmakla birlikte, proje çıktılarının çoğu başarıyla gerçekleştirilmiştir. Anket sonuçlarına göre katılımcıların tamamı inmede erken müdahalenin hayati olduğunu bildiğini ifade etmiş; ancak %34’lük bir kesimin inmede erken dönemde uygulanan damar açıcı tedaviler hakkında bilgi sahibi olmadığı görülmüştür. Bu bulgu, toplumda yalnızca belirti tanıma değil, erken tedavi olanakları konusunda da eğitim gereksinimi olduğunu göstermektedir. Hipertansiyon taramasında ortalama kan basıncı 126/73 mmHg olarak ölçülmüş; en yüksek değer 165/90 mmHg, en düşük değer 95/61 mmHg olarak kaydedilmiş ve yüksek riskli bireylerin sağlık kuruluşlarına yönlendirilmesiyle doğrudan sağlık katkısı sağlanmıştır. Genel olarak proje, Samsun özelinde inme farkındalığını artıran, FAST-BEYİN yaklaşımıyla belirtilerin akılda kalıcılığını güçlendiren, hipertansiyon gibi önemli bir risk faktörünü sahada görünür kılan ve OMÜ Tıp Fakültesi öğrencilerine toplumla doğrudan iletişim, saha deneyimi ve koruyucu hekimlik bakış açısı kazandıran etkili bir sağlık sosyal sorumluluk çalışmasıdır. Gelecek dönemlerde projenin daha erken planlanması, stant sayısının artırılması, inme sonrası rehabilitasyon sürecinin de bilgilendirme içeriğine eklenmesi ve farkındalık çalışmalarının düzenli aralıklarla tekrarlanması önerilmektedir.
