Danışman Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Leman Tomak
Tıp Öğrencisi: Mahmud Khalilov
Ekip Üyeleri: Ahsen Demirci, Ayşegül Demirci, Ceylin Ceylan, Dursun Tuna İskeleli, Hacer Karlier, Nehir Kaynarca, Nisa Çakır, Oğuz Hatırnaz, Pusta Mammadova, Zeynep Nur Kumcu
Amaç: “Sürdürülebilir Su Anlayışı” projesi, iklim değişikliği, kuraklık ve temiz su kaynaklarına erişimde yaşanan küresel sorunlar temelinde; ortaokul öğrencilerinde suyun döngüsü, gizli/sanal su tüketimi, su ayak izi, su tasarrufu ve temiz suyun insan sağlığı açısından önemi konularında farkındalık oluşturmayı amaçlayan yerel düzeyde bir sağlık ve çevre projesidir. Özellikle gelişme çağındaki çocukların suyu yalnızca musluktan akan bir kaynak olarak değil, sağlığın, hijyenin ve sürdürülebilir yaşamın temel unsuru olarak kavramaları gerekmektedir. Bu doğrultuda öğrencilerin kendi su ayak izlerini fark etmeleri, okul ve ev ortamında su tasarrufuna yönelik davranış geliştirmeleri ve ailelerine de dolaylı olarak bu bilinci taşımaları hedeflenmiştir.
Süreç: Proje süreci hazırlık, uygulama ve değerlendirme olmak üzere üç aşamada yürütülmüştür. Hazırlık aşamasında proje yol haritası oluşturulmuş, görev dağılımı yapılmış, kermes ve tanıtım afişleri tasarlanmış, “Su ve Dünya” temalı ayraçlar planlanmış, sunum içerikleri, posterler, anketler ve ön test–son test araçları hazırlanmıştır. 10 Mart’ta materyallerin hedef kitleye uygunluğu denenmiş; tipografik, teknik ve kavramsal hatalar düzeltilerek içerikler son hâline getirilmiştir. Uygulama aşaması 27 Mart’ta gerçekleştirilmiş; 6. sınıf öğrencilerine yönelik eğitim öncesinde ön test uygulanmış, ardından suyun önemi, su döngüsü, gizli su/sanal su, su tasarrufu ve sürdürülebilir su kullanımı konularında interaktif eğitim verilmiştir. Eğitim sürecinde soru-cevap ve grup etkinlikleriyle öğrencilerin aktif katılımı sağlanmış; etkinlik sonunda son test ve değerlendirme anketleri uygulanmıştır.
Sonuç: Proje, belirlenen amaçlara tam olarak ulaşmış ve planlanan eğitim ile değerlendirme etkinlikleri başarıyla tamamlanmıştır. Planlanan 187 öğrenciden 157’sine ulaşılmış; etkinlik süresi, etkinlik sayısı ve hazırlanan üç materyal hedeflerle uyumlu biçimde tamamlanmıştır. Ön test–son test analizleri öğrencilerin bilgi düzeyinde anlamlı artış olduğunu göstermiştir; toplam puan ortalaması ön testte 3,30 iken son testte 4,14’e yükselmiş ve bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Soru bazında özellikle 1., 2., 3. ve 5. sorularda anlamlı doğru cevap artışı saptanmıştır. Değerlendirme anketlerinde öğrencilerin %93,4’ü eğitimin sürdürülebilir su anlayışı hakkında yeterli bilgi edinmelerini sağladığını, %94,7’si eğiticilerin sunum ve bilgi aktarımını yeterli bulduğunu, %89,5’i ise bundan sonra su kaynaklarının korunması ve israfın önlenmesi için üzerine düşeni yapacağını belirtmiştir. Proje, öğrencilerde farkındalık artışı ve sürdürülebilir sosyal fayda oluşturmuş; tıp öğrencileri açısından iletişim, saha deneyimi, ekip çalışması, organizasyon ve topluma hizmet bilinci yönünden önemli kazanımlar sağlamıştır. Kurumsal açıdan ise OMÜ Tıp Fakültesi’nin çevre ve sağlık ilişkisini merkeze alan toplumsal katkı misyonunu görünür kılmıştır. Gelecek uygulamalar için materyallerin güncellenmesi, interaktif etkinliklerin çeşitlendirilmesi, okul içi duyuruların daha erken başlatılması, katılımcı sayısının artırılması ve projenin farklı sınıf düzeyleri ile diğer okullara yaygınlaştırılması önerilmektedir.
