Organik Atıklardan Kompost Üretimi

Yazar: furkan.zengin | Tarih: 16 Eylül 2026

Danışman Öğretim Üyesi: Doç. Dr. İlkay Çamlıdağ

Tıp Öğrencisi: Oruçhan Ay

Ekip Üyeleri: Alper Sünter, Berkan Aydınlı, Hasan Mert Şişman, Mustafa Polat, Onur Yıldıran, Sümeyye Baş

Amaç: “Organik Atıklardan Kompost Üretimi” projesi, organik atıkların çevreye yük oluşturan bir çöp unsuru olmaktan çıkarılarak toprağı ve bitkileri zenginleştiren kompost malzemesine dönüştürülmesini amaçlayan yerel düzeyde bir çevre sosyal sorumluluk projesidir. Türkiye’de gıda atıkları toplam atık içinde yüksek orana sahiptir ve evsel katı atıkların önemli bir bölümü organik atıklardan oluşmaktadır. Bu doğrultuda proje; yaprak, sebze-meyve ve benzeri organik atıkları değerlendirerek kompost üretmek, elde edilen kompostu fakülte peyzajında, saksılarda veya boş alanlarda kullanmak, aynı zamanda öğrenciler, yetişkinler, restoran/kafe sahipleri ve çalışanlarında kompost üretimi konusunda farkındalık oluşturmak üzere planlanmıştır.

Süreç: Proje süreci, kompost konusunda bilgi edinme ve broşür hazırlama ile başlamış; ardından organik atıkların toplanması, parçalanması, kompostun hazırlanması ve toprağa uygulanması aşamalarıyla yürütülmüştür. Proje önerisinde uygulama aşaması; işletmelere gidilerek bilgilendirme yapılması, broşürlerin dağıtılması, organik atıkların toplanması, kompostun hazırlanması ve fakülte bahçesi ya da uygun alanlarda toprağa karıştırılması şeklinde planlanmıştır. Proje ekibi raporuna göre 15 Ocak 2026’da proje toplantısı yapılmış, 14–15 Şubat 2026’da broşür hazırlanmış, 20 Şubat–31 Mart 2026 tarihleri arasında pazardan organik atıklar toplanıp parçalanmış, 15 ve 29 Mart ile 12 Nisan 2026 tarihlerinde kompostlar toprağa gömülmüş, 11 Nisan 2026’da ise fide, çiçek ve tohum ekimi gerçekleştirilmiştir. Proje çok aşamalı yürütüldüğü için pazara gitme, atık toplama, kompost uygulama ve ekim faaliyetleri dâhil yaklaşık 10 etkinlik basamağından oluşmuştur.

Sonuç: Proje, belirlenen amaçlara tam olarak ulaşmış; planlanan kompost üretimi gerçekleştirilmiş, kompost toprağa uygulanmış ve ardından fide, çiçek ve tohum ekimi yapılmıştır. Proje süresi boyunca yaklaşık 500 kilogram organik atık geri dönüştürülmüştür. Hedeflenen 60 kişiye ulaşılmış, bir bilgilendirme materyali hazırlanmış ve çevredeki bireylere kompost üretimi konusunda bilgi verilmiştir. Katılımcı memnuniyeti çok yüksek olarak değerlendirilmiş; projeye ilişkin geri bildirimlerde girişimin başarılı bulunduğu, çevre ve geri dönüşüm açısından değerli görüldüğü, hatta ileride ticari faaliyete ya da belediye destekli kamusal alan uygulamalarına dönüştürülebileceği ifade edilmiştir. Proje öğrenciler açısından iletişim, ekip çalışması, saha deneyimi, toprakla çalışma, fide ekme ve çevre sorumluluğu kazanımları sağlamış; fakülte açısından ise toplumsal görünürlüğü artırmış ve kurumu çevre duyarlılığı yüksek bir sosyal sorumluluk çalışmasıyla temsil etmiştir. Gelecekte projenin daha geniş kitlelere ulaştırılması, broşür ve eğitim faaliyetlerinin artırılması, farklı yaş gruplarına aktarılması, belediye ve diğer kurumlarla iş birliği içinde park, bahçe ve kamusal peyzaj alanlarında uygulanması önerilmektedir. Genel olarak proje; düşük maliyetli, uygulanabilir, sürdürülebilir ve yaygınlaştırılabilir nitelikte başarılı bir çevre farkındalığı ve geri dönüşüm çalışması olarak değerlendirilebilir.