Danışman Öğretim Üyesi: Prof. Dr. Mustafa Kürşat Şahin
Tıp Öğrencisi: Ayşe Feyza Günaydın
Ekip Üyeleri: Akif Emre Ateş, Cansu Taş, Emre Aktekin, İrem Özalemdar, Kürşat Köse, Mobina Hosseini, Mustafa Emin Bak, Özge Altındiken, Özge Meva Erdoğan, Pegah Mokhtari, Yağmur Özsoy, Yusuf Topuz
Amaç: “Sigarasız Gelecek Farkındalık Projesi”, tütün ürünlerinin fizyolojik, psikolojik ve sosyal zararları konusunda farkındalık oluşturmayı; sigara bırakmak isteyen bireylerde bırakma motivasyonunu artırmayı ve bireyleri ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı ile sigara bırakma poliklinikleri gibi profesyonel destek mekanizmalarına yönlendirmeyi amaçlayan yerel düzeyde bir eğitim ve sağlık projesidir. Tütün kullanımı önlenebilir ölümlerin en önemli nedenlerinden biridir. Türkiye’de tütün kullanım oranlarının yüksekliği ve yeni nikotin ürünlerinin yaygınlaşması nedeniyle sürdürülebilir farkındalık çalışmalarına ihtiyaç bulunmaktadır. Hedef kitle olarak üniversite öğrencileri, hastaneye başvuran hastalar ve hasta yakınları belirlenmiştir.
Süreç: Proje hazırlık, uygulama ve değerlendirme aşamalarıyla yürütülmüştür. Hazırlık süreci 15 Ocak 2026’da yapılan başlangıç toplantısıyla başlamış; proje amacı, kapsamı, hedef kitlesi ve saha uygulama planı belirlenmiştir. 31 Ocak’a kadar broşür tasarımları hazırlanmış, stant alanları belirlenmiş, gerekli izinler alınmış, afiş ve bilgilendirme materyalleri temin edilmiştir. Uygulama aşaması 6–10 Mart 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda 6 Mart’ta OMÜ Yaşam Merkezi’nde stant kurulmuş; öğrencilere ve katılımcılara sigaranın zararları, pasif içiciliğin etkileri, sigara bırakma yöntemleri, ALO 171 hattı ve sigara bırakma poliklinikleri hakkında yüz yüze bilgilendirme yapılmıştır. Ayrıca 10 Mart’ta Onur Ateş Anadolu Lisesi’nde Yeşilay iş birliğiyle eğitim düzenlenmiş; nikotin bağımlılığı, bırakma sürecinde karşılaşılan güçlükler ve profesyonel destek olanakları ele alınmıştır.
Sonuç: Proje, belirlenen amaçlara tam olarak ulaşmış ve planlanan çıktılar gerçekleştirilmiştir. Başlangıçta yaklaşık 400 kişiye ulaşılması hedeflenmiş, uygulama sonunda 312 kişiye ulaşılmıştır. İki etkinlik planlanmış ve ikisi de tamamlanmış; toplam 8 saatlik etkinlik süresi gerçekleştirilmiştir. Fotoğraf çerçevesi, broşür, poster ve pickle ball etkinliği için gerekli materyaller hazırlanmış ve kullanılmıştır. Broşürler ve fotoğraf çerçevesinin katılımcıların ilgisini çektiği, Onur Ateş Anadolu Lisesi’nde yapılan pickle ball turnuvası gibi fiziksel aktivitelerin öğrencilerin katılımını artırdığı yönünde sözlü geri bildirimler alınmıştır. Proje sırasında sigarayı bırakmak isteyen bireylerin proje ekibiyle iletişime geçtiği ve Yeşilay iş birliğinin bu yönlendirme sürecine katkı sağladığı belirtilmiştir. Genel olarak proje, sigara kullanımının zararları ve bırakma destek hizmetleri konusunda farkındalık oluşturan, gençlere ve üniversite ortamına ulaşan, görsel materyaller ve etkileşimli etkinliklerle desteklenmiş başarılı bir sağlık eğitimi çalışmasıdır. Tıp öğrencileri açısından iletişim, saha deneyimi, ekip çalışması, sorumluluk alma ve toplum sağlığı bilinci açısından önemli kazanımlar sağlamıştır. Kurumsal olarak ise OMÜ Tıp Fakültesi’nin toplumsal katkı misyonunu güçlendirmiş ve Yeşilay ile iş birliğini desteklemiştir. Gelecek dönemlerde projenin yalnızca sigara değil, genel bağımlılıklar başlığını da kapsayacak şekilde genişletilmesi; yerel düzeyin ötesine taşınarak bölgesel veya ulusal ölçekte daha kapsamlı farkındalık çalışmalarına dönüştürülmesi önerilmektedir.
