Danışman Öğretim Üyesi: Dr. Öğr. Üyesi Erdal Hancı
Tıp Öğrencisi: Muhammed Abdulbaki Çekiç
Ekip Üyeleri: Emre Kır, Gizem Kanca, İsa Nas, Kaan Seçgin, Kadircan Ünsal, Mehmet Ali Yıldırım, Mehmet Zahid Gül, Muhammed Mert Kaya, Sina Rezapour, Utku Kemal Batman
Amaç: “Temiz Spor, Temiz Gelecek: Dopingle Mücadele Farkındalık Projesi”, spor salonu üyeleri, kişisel antrenörler, spor kulüplerindeki sporcular, antrenörler ve sporcu destek ekiplerinde dopingle mücadele konusunda farkındalık oluşturmayı ve doğru bilgiye erişimi artırmayı amaçlayan yerel düzeyde bir eğitim ve spor etiği projesidir. Doping kullanımı yalnızca elit sporcularla sınırlı değil, rekreasyonel sporcular ve fitness merkezlerinde egzersiz yapan bireyler arasında da performans artırıcı madde ve bilinçsiz takviye kullanımı önemli bir risk oluşturmaktadır. Bu nedenle proje, dopingin sağlık riskleri, etik boyutu, yasaklı maddeler ve güvenli olmayan supplement kullanımı konusunda hedef kitleyi bilgilendirmeyi ve riskli davranışların önlenmesine katkı sağlamayı hedeflemiştir.
Süreç: Proje hazırlık, uygulama ve değerlendirme aşamalarıyla yürütülmüştür. Hazırlık sürecinde dopingle mücadele eğitim içeriği hazırlanmış, katılımcı bilgi düzeyini ölçmek için ön test–son test formları oluşturulmuş, Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu ile iletişime geçilerek poster ve bilgilendirme broşürleri temin edilmiş ve eğitim yapılacak kurumlarla organizasyon planlaması yapılmıştır. Uygulama aşamasında 25 Mart 2026’da Samsun Türkiye Olimpiyat Hazırlık Merkezi’nde judo sporcularına, 7 ve 12 Nisan 2026’da Samsun Spor Akademi U14, U15, U16 ve U17 takımlarına, 9 Nisan 2026’da ise OMÜ Spor Bilimleri Fakültesi Antrenörlük Bölümü öğrencilerine eğitim verilmiştir. Her eğitimde ön test ve son test uygulanmış, katılımcılardan geri bildirim alınmış ve bilgilendirme materyalleri dağıtılmıştır.
Sonuç: Proje, belirlenen amaçlara büyük ölçüde ulaşmış, beklenen çıktıların ise çoğu gerçekleştirilmiştir. Başlangıçta spor salonu üyeleri ve kişisel antrenörlere ulaşılması planlanmış olsa da spor salonlarında uygun eğitim alanı, projeksiyon/bilgisayar gibi teknik altyapı eksiklikleri ve üyelerin zaman kısıtlılığı nedeniyle hedef kitle uygulama sırasında revize edilmiştir. Buna rağmen proje, sporcular ve antrenör adaylarının bulunduğu kurumsal ortamlarda başarıyla yürütülmüş; planlanan 150–200 katılımcı hedefi doğrultusunda 155 kişiye ulaşılmıştır. Etkinlik sayısı 8–10 olarak planlanırken dört eğitim faaliyeti gerçekleştirilmiş; eğitim sunumu, ön test, son test, poster ve broşür gibi materyallerin tamamı hazırlanmış ve kullanılmıştır. Katılımcı değerlendirmeleri projenin etkisini desteklemektedir. Memnuniyet anketinde 41 katılımcı sunum içeriğini 4,44/5, eğitimin anlatımı ve sunum tarzını ise 4,51/5 olarak değerlendirmiştir. Açık uçlu geri bildirimlerde katılımcılar, dopingin zararları, sağlık üzerindeki etkileri, supplementlerin tamamen güvenilir olmadığı ve doping kullanımının sonuçları hakkında yeni bilgiler edindiklerini belirtmiştir. Bu bulgular, eğitimin dopingle mücadele konusunda bilgi düzeyini artırdığını ve farkındalık oluşturduğunu göstermektedir. Genel olarak proje, dopingle mücadele konusunda sporcular ve antrenör adaylarında farkındalık yaratan, ön test–son test ve geri bildirimlerle etkisi değerlendirilen, spor etiği ve toplum sağlığı açısından anlamlı bir sosyal sorumluluk çalışmasıdır. Tıp öğrencileri açısından proje; toplum temelli sağlık eğitimi verme, sporcular ve antrenörlerle iletişim kurma, ekip çalışması, proje yönetimi ve spor hekimliği alanında farkındalık kazanma açısından önemli katkılar sağlamıştır. Gelecek dönemler için spor salonlarıyla daha erken ve güçlü iletişim kurulması, kısa süreli/pratik eğitim formatlarının geliştirilmesi, çevrim içi eğitim modülleri hazırlanması ve spor federasyonları ile yerel spor kurumlarıyla daha geniş kapsamlı iş birlikleri yapılması önerilmektedir.
